Nowa nadzieja w walce z demencją
Demencja to jedna z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych XXI wieku, która dotyka miliony osób na całym świecie. Dotychczas diagnoza była możliwa dopiero po pojawieniu się pierwszych objawów, takich jak problemy z pamięcią czy koncentracją. Teraz naukowcy z USA donoszą o przełomie: test krwi wykrywający poziom cząsteczki p-tau217 może przewidzieć ryzyko demencji nawet 25 lat przed wystąpieniem pierwszych symptomów.
Czytaj też: Szokująca śmierć 24-latka. Zmarł z powodu demencji
Jak wyglądają obajwy demencji?
- Zaburzenia pamięci krótkotrwałej
- Trudności w wykonywaniu rutynowych zadań
- Problemy z mową i doborem słów
- Dezorientacja w czasie i miejscu
- Osłabienie zdolności oceny sytuacji
- Problemy z myśleniem abstrakcyjnym
- Zmiany nastroju i zachowania
- Wycofanie się z życia społecznego
Kluczowy biomarker: p-tau217
Badacze przeanalizowali dane ponad 2,7 tysiąca kobiet uczestniczących w wieloletnim badaniu Women’s Health Initiative Memory Study. Okazało się, że wyższy poziom p-tau217 – białka związanego z chorobą Alzheimera – już na początku obserwacji był silnie powiązany z późniejszym rozwojem demencji. Co ważne, marker ten pozwalał przewidzieć ryzyko nawet u kobiet, które nie miały jeszcze żadnych objawów otępienia.
Dla kogo test jest najbardziej wiarygodny?
Naukowcy zwracają uwagę, że siła zależności między poziomem p-tau217 a ryzykiem demencji była największa u kobiet powyżej 70. roku życia oraz u tych, które posiadały genetyczny czynnik ryzyka choroby Alzheimera – APOE ε4. Co ciekawe, test okazał się również bardziej skuteczny u kobiet przyjmujących terapię hormonalną estrogenem i progestyną.
Przełom w diagnostyce i profilaktyce
„Biomarkery wykrywane we krwi, takie jak p-tau217, są szczególnie obiecujące, ponieważ ich badanie jest znacznie mniej inwazyjne i potencjalnie łatwiej dostępne niż badania obrazowe mózgu czy testy płynu mózgowo-rdzeniowego” – podkreśla dr Linda K. McEvoy, współautorka publikacji. To otwiera nowe możliwości dla szybkiej diagnostyki i wdrażania skutecznych strategii profilaktycznych, zanim choroba zacznie wpływać na codzienne życie.
Co dalej? Potrzeba kolejnych badań
Choć wyniki są obiecujące, naukowcy podkreślają, że konieczne są dalsze badania, by określić, jak testy p-tau217 mogą być wykorzystywane w praktyce klinicznej. Ważne będzie też zrozumienie, jak czynniki takie jak terapia hormonalna, genetyka czy choroby współistniejące wpływają na poziom tego biomarkera i ryzyko rozwoju demencji.
Zobacz także: Ta witamina wspiera mózg i chroni przed demencją. W tych produktach jest jej najwięcej!
Źródło: PAP Life/Marek Matacz, RMF FM
